Iedereen heeft het ineens over somatische oefeningen en somatisch lichaamswerk
En eerlijk?
Daar word ik ontzettend blij van.
Want ik geloof dat steeds meer mensen weer op zoek zijn naar de verbinding met hun lichaam.
Niet nóg meer denken. Niet nóg harder werken. Maar leren voelen.
Niet nóg meer denken. Niet nóg harder werken. Maar leren voelen.
En toch zie ik iets gebeuren.
Mensen starten vol enthousiasme met somatische oefeningen…
en na een paar dagen of weken zeggen ze:
en na een paar dagen of weken zeggen ze:
"Volgens mij werkt het niet voor mij."
Of:
"Ik voel eigenlijk helemaal niets."
En dat vind ik zó jammer.
Niet omdat de oefeningen niet goed zijn.
Maar omdat ik, na jaren yoga geven, honderden vrouwen begeleiden en inmiddels duizenden uren lichaamswerk, steeds weer dezelfde vier valkuilen zie terugkomen.
Het mooie?
Ze zijn allemaal heel menselijk.
Sterker nog…
Ik herken ze ook bij mezelf.
Dus als jij jezelf ergens in deze blog herkent, weet dan vooral dat je niets fout doet.
Je mag alleen een andere manier ontdekken.
Want somatische oefeningen zijn geen kunstje.
Ze zijn een uitnodiging om steeds opnieuw thuis te komen in jezelf.
Ben je nieuw hier? En wil je zelf simpel, klein, laagdrempelig beginnen start dan hier.
Een eerste stap op je somatische pad (4,99)
Een eerste stap op je somatische pad (4,99)
Wat zijn somatische oefeningen eigenlijk?
Misschien ben je op deze blog terechtgekomen omdat je steeds vaker de term somatische oefeningen voorbij ziet komen.
Op Instagram.
Facebook.
Tiktok.
Facebook.
Tiktok.
In een podcast.
Via een vriendin.
Of misschien omdat je al een tijdje last hebt van stress, spanning in je lijf of een zenuwstelsel dat maar niet tot rust lijkt te komen.
Maar wat zijn somatische oefeningen nu eigenlijk?
Voor mij zijn somatische oefeningen geen fitnessoefeningen.
Ze zijn ook geen fysiotherapie.
En zelfs yoga is niet automatisch somatisch lichaamswerk.
Het verschil zit niet zozeer in wát je doet.
Het verschil zit in hoe je het doet.
Je kunt een uur sporten zonder ook maar één keer écht contact te maken met je lichaam.
Dat weet ik uit eigen ervaring. Ik heb de Sportacademie gedaan, werkte jarenlang in de fitnessbranche en gaf les in onder andere aerobics, spinning en yoga.
Ik was volop met mijn lichaam bezig, maar voelde de verbinding met mezelf nauwelijks.
Dat weet ik uit eigen ervaring. Ik heb de Sportacademie gedaan, werkte jarenlang in de fitnessbranche en gaf les in onder andere aerobics, spinning en yoga.
Ik was volop met mijn lichaam bezig, maar voelde de verbinding met mezelf nauwelijks.
Voor mij gaat somatisch lichaamswerk over iets anders.
Over het opnieuw leren luisteren.
Naar de signalen van je lichaam.
Naar je adem.
Naar je zenuwstelsel.
Naar wat jij op dit moment nodig hebt.
Het is een manier om body, mind en soul weer met elkaar te verbinden. Niet door harder te werken of beter je best te doen, maar door steeds opnieuw even stil te staan bij de vraag: Hoe gaat het eigenlijk met mij?
Dat kan een oefening van twintig minuten zijn.
Maar net zo goed één minuut bewust ademen terwijl de aardappels koken.
Of een micropauze terwijl je in de rij staat bij de supermarkt.
Of even voelen wat er in je lijf gebeurt voordat je automatisch weer doorgaat.
Want juist in die kleine momenten ontstaat iets groots.
Je leert je lichaam steeds beter verstaan.
En hoe beter je leert luisteren naar het fluisteren van je lichaam, hoe kleiner de kans dat het uiteindelijk moet gaan schreeuwen.
En toch zie ik, ondanks alle mooie ontwikkelingen rondom somatisch lichaamswerk, steeds dezelfde valkuilen terugkomen.
Niet omdat mensen iets verkeerd doen.
Maar omdat we simpelweg nooit hebben geleerd hóé je op een liefdevolle manier met je lichaam samenwerkt.
Dit zijn de vier grootste 'fouten' die ik het vaakst zie…
Fout 1: Je doet pas somatische oefeningen als je lichaam schreeuwt
Dit is misschien wel de grootste fout die ik zie.
En begrijp me niet verkeerd…
Ik ben je grootste cheerleader als je begint met somatische oefeningen. Echt waar.
Of je nu een burn-out hebt. Veel stress ervaart. Last hebt van je onderrug. Nekklachten hebt. Of merkt dat je steeds minder energie hebt.
Hoe mooi is het dat je denkt:
"Ik ga iets doen. Ik ga voor mezelf zorgen."
Maar toch zie ik steeds hetzelfde gebeuren.
We wachten.
We wachten tot ons lichaam niet meer fluistert…
…maar schreeuwt.
Pas als de pijn in onze rug zo heftig wordt dat we nauwelijks meer kunnen lopen.
Pas als onze nek volledig vastzit.
Pas als we in een burn-out terechtkomen.
Pas als we voelen dat we écht niet meer verder kunnen.
Dán rollen we de yogamat uit.
Dán gaan we ademen.
Dán doen we een somatische oefening.
En ja, natuurlijk kunnen die oefeningen dan verlichting geven.
Misschien voel je na een paar minuten al meer ruimte in je schouders.
Wordt je adem rustiger.
Voelt je onderrug zachter.
Of merk je dat je weer iets meer energie hebt.
Dat is prachtig!
Maar volgens mij zijn somatische oefeningen niet bedoeld als pleister op een wond.
Ze zijn bedoeld om die wond veel eerder te zien aankomen.
Luisteren voordat je lichaam moet schreeuwen
Er is een uitspraak die ik altijd mooi heb gevonden:
"Luister naar het fluisteren van je lichaam, zodat het niet hoeft te schreeuwen."
En precies dát is wat somatisch lichaamswerk je leert.
Niet alleen ontspannen.
Maar opmerken.
Hoe zit mijn adem vandaag?
Waar houd ik spanning vast?
Voelt mijn buik zacht of juist hard?
Hoeveel energie heb ik eigenlijk nog?
Wat heb ík vandaag nodig?
Hoe vaker je dat doet, hoe eerder je de signalen oppikt.
Misschien merk je al na een ochtend achter je laptop dat je schouders zich aanspannen.
Of voel je dat je onderrug begint te zeuren.
Misschien ontdek je dat je eigenlijk over je grens bent gegaan.
Niet omdat je lichaam ineens pijn doet.
Maar omdat het je al veel eerder iets probeerde te vertellen.
Somatische oefeningen hoeven geen uur te duren
En misschien is dit wel de grootste misvatting.
Veel mensen denken dat somatisch lichaamswerk betekent dat je iedere dag een uur op een yogamat moet liggen.
Dat is helemaal niet hoe ik het zie.
Voor mij zit de kracht juist in de kleine momenten.
Een minuut bewust ademen.
Even inchecken terwijl de aardappels koken.
Een micropauze tussen twee afspraken.
Voelen hoe het écht met je gaat.
Dat zijn de momenten waarop je zenuwstelsel steeds opnieuw leert:
"Ik ben veilig."
Wat kun je vandaag al doen?
Vraag jezelf vandaag eens af:
Wacht ik totdat mijn lichaam schreeuwt… of geef ik het vandaag al even aandacht terwijl het nog fluistert?
Misschien is dat ene minuutje al genoeg.
Niet omdat je iets moet oplossen.
Maar omdat je jezelf laat voelen:
Ik luister naar je.
🎧 Liever luisteren? In podcast "Veelgemaakte fouten bij somatische oefeningen – Deel 1" vertel ik uitgebreider waarom somatische oefeningen zoveel meer zijn dan een manier om klachten op te lossen, en hoe kleine micropauzes gedurende de dag je helpen om eerder naar de signalen van je lichaam te luisteren.
Fout 2: Je wilt de oefeningen perfect doen
Als er één patroon is dat ik steeds opnieuw zie bij vrouwen die met somatisch lichaamswerk beginnen, dan is het deze:
Ze willen het goed doen.
Misschien herken je het wel.
Je zet een video aan.
Je ziet iemand een oefening voordoen.
En nog voordat je begonnen bent, vraag je jezelf af:
"Doe ik het wel goed?"
"Moeten mijn knieën verder naar buiten?"
"Moet ik mijn voeten precies zo neerzetten?"
"Ik voel helemaal niet wat zij beschrijft... doe ik iets verkeerd?"
En eerlijk?
Ik snap dat.
Veel van ons zijn opgegroeid met het idee dat er een goede en een foute manier bestaat.
Dat je een goed cijfer krijgt als je het precies doet zoals het hoort.
Dat je vooral niet te veel moet afwijken.
Misschien herken je wel iets van het brave meisjes-syndroom. Altijd je best doen. Altijd voldoen. Altijd proberen het goed te doen.
Maar somatisch lichaamswerk werkt niet zo.
Sterker nog…
Juist dát perfectionisme kan de verbinding met je lichaam in de weg staan.
Het gaat niet om hoe het eruitziet
We leven in een wereld vol perfecte plaatjes.
Op social media zie je mensen in prachtige yoga-outfits, op de mooiste plekken, in indrukwekkende houdingen.
En ondertussen lig jij misschien gewoon in je woonkamer.
Tussen het speelgoed van de kinderen. Of op zolder. Of naast een wasrek dat nog uitgepakt moet worden.
En weet je?
Dat is helemaal oké.
Want somatische oefeningen gaan niet over hoe mooi een houding eruitziet.
Ze gaan over hoe jij je voelt terwijl je erin bent.
Kun je blijven ademen?
Kun je aanwezig blijven?
Kun je voelen wat er gebeurt in je lichaam, zonder meteen weg te willen van het ongemak?
Dat is waar de oefening werkelijk begint.
Er bestaat geen perfecte houding
Misschien is dit wel de grootste opluchting die ik je kan geven: Er bestaat geen perfecte somatische oefening.
Jouw lichaam is anders dan dat van mij.
Anders dan dat van je buurvrouw.
Anders dan dat van de persoon die de video voordoet.
We hebben misschien dezelfde spieren en botten organen, pezen, maar we dragen allemaal een ander verhaal met ons mee.
Een andere geschiedenis. Andere blessures. Andere spanningen. Een ander zenuwstelsel.
Dus waarom zouden we verwachten dat dezelfde houding voor iedereen precies hetzelfde voelt?
Pas de oefening aan op jouw lichaam
Misschien is een kussen precies wat jij nodig hebt.
Of een deken onder je knieën.
Misschien mogen je voeten iets verder uit elkaar.
Of juist dichter bij elkaar.
Misschien blijf jij een minuut in een houding, terwijl iemand anders er vijf minuten ligt.
En weet je wat?
Dan doe je het nog steeds goed.
Sterker nog…
Dan ben je misschien juist beter aan het luisteren naar je lichaam.
Vraag jezelf eens af...
Voor wie probeer jij het eigenlijk perfect te doen?
Voor de persoon op het scherm?
Voor mij?
Of durf je jezelf toestemming te geven om het op jouw manier te doen?
Want uiteindelijk is dat waar somatisch lichaamswerk over gaat.
Niet over het perfect uitvoeren van een oefening.
Maar over het opbouwen van een liefdevolle relatie met je lichaam.
Een relatie waarin je lichaam voelt:
"Er wordt naar mij geluisterd."
"Ik hoef mezelf niet te forceren."
"Ik ben veilig."
En misschien is dát wel de mooiste oefening van allemaal.
🎧 Liever luisteren? In podcast "Veelgemaakte fouten bij somatische oefeningen – Deel 2" vertel ik uitgebreid waarom perfectie je juist verder van je lichaam af kan brengen, en waarom het aanpassen van een oefening geen teken van zwakte is, maar juist van zelfliefde en lichaamswijsheid.
Fout 3: Je doet te veel
Ik zie het zo vaak gebeuren.
Iemand ontdekt somatische oefeningen.
Voelt na de eerste oefening al verschil.
En denkt:
"Wauw! Dit werkt!"
Dus wat doen we vervolgens?
We doen er nog één.
En nog één.
En nog één.
Voor je het weet heb je zes verschillende oefeningen gedaan, omdat je zo graag vooruit wilt.
En geloof me…
Ik snap dat enthousiasme.
Sterker nog, ik vind het prachtig.
Want het laat zien dat je bereid bent om voor jezelf te zorgen.
Alleen…
Je lichaam ervaart dat enthousiasme niet altijd als liefde.
Soms ervaart het juist een overdosis.
Je zenuwstelsel heeft tijd nodig
Veel mensen die met somatisch lichaamswerk beginnen, doen dat niet zomaar.
Ze zijn moe.
Herstellen van een burn-out.
Hebben long covid gehad.
Lopen al maanden met lichamelijke klachten.
Of voelen dat hun zenuwstelsel eigenlijk altijd "aan" staat.
En juist dán is het verleidelijk om veel te willen doen.
Maar stel je eens voor dat jouw zenuwstelsel al jaren gewend is aan spanning.
Aan doorgaan.
Aan alert zijn.
En ineens krijgt het zes nieuwe prikkels tegelijk.
Dan kan je lichaam zomaar denken:
"Help… wat gebeurt er hier?"
Meer is niet altijd beter
We zijn gewend om te denken:
Meer sporten geeft sneller resultaat.
Meer oefenen betekent sneller herstellen.
Meer doen is beter.
Maar bij somatisch lichaamswerk werkt dat vaak precies andersom.
Je lichaam heeft geen behoefte aan nóg meer.
Je lichaam, je zenuwstelsel hebben behoefte aan veiligheid.
Aan rust.
Aan de tijd om te voelen wat er eigenlijk gebeurt.
En dat lukt niet als je alweer met de volgende oefening bezig bent.
Je lichaam kan een overdosis ervaren
Stel bijvoorbeeld dat je een oefening doet voor het keelgebied.
Rondom je nek loopt onder andere de sternocleidomastoideus, een spier die veel invloed heeft op het gebied waar ook de nervus vagus loopt.
Daarnaast bevinden zich daar je schildklier en – als je werkt vanuit een energetische visie – ook het keelchakra.
Dat is nogal een belangrijk gebied.
En toch zie ik regelmatig dat mensen daar vol enthousiasme mee aan de slag gaan.
Ze masseren stevig.
Doen daarna nog vier of vijf andere oefeningen.
En denken:
"Hoe meer, hoe beter."
Maar stel dat jouw lichaam al jarenlang spanning vasthoudt in dat gebied.
- Misschien slik je vaak woorden in.
- Vind je het lastig om je grenzen uit te spreken.
- Of houd je emoties letterlijk vast in je keel.
Dan kan zo'n intensieve sessie ineens heel veel losmaken.
Niet omdat de oefening verkeerd is.
Maar omdat het simpelweg te veel, te hard en te snel is voor jouw systeem.
Je lichaam kan dan reageren met bijvoorbeeld:
- misselijkheid;
- duizeligheid;
- een emotionele ontlading;
- of zelfs het gevoel dat je moet overgeven.
Dat klinkt misschien heftig.
En eerlijk?
Dat kan het ook zijn.
Niet omdat er iets misgaat.
Maar omdat je zenuwstelsel ineens veel meer prikkels krijgt dan het op dat moment veilig kan verwerken.
En precies daar gaat het vaak mis
Veel mensen denken vervolgens:
"Zie je wel… somatische oefeningen zijn niets voor mij."
En dat vind ik ontzettend jammer.
Want meestal ligt het niet aan de oefening.
Het ligt aan de dosering.
Je hebt je lichaam eigenlijk een overdosis gegeven.
En daardoor wordt de drempel om de volgende keer opnieuw een oefening te doen alleen maar hoger.
Terwijl je juist wilt dat je lichaam denkt:
"Hé… dit voelt veilig."
Dat het vertrouwen krijgt.
Dat het nieuwsgierig blijft.
Dat het de volgende keer wéér een klein stapje durft te zetten.
Daarom zeg ik zo vaak:
Doe liever één oefening.
Doe hem zachter.
Doe hem kleiner.
En laat je lichaam ervaren dat het niet hoeft te schrikken van wat er gebeurt.
Want veiligheid ontstaat niet door meer te doen.
Veiligheid ontstaat door je lichaam de tijd te geven om te ontdekken:
"Ik kan dit aan."
Kies liever één oefening
Als je mij vraagt waar je het beste mee kunt beginnen, dan is mijn antwoord bijna altijd hetzelfde:
Kies één oefening.
Niet zes.
Niet tien.
Eén.
Doe die rustig.
Doe hem klein.
Doe hem zacht.
En voel.
Niet alleen tijdens de oefening.
Maar ook daarna.
Wat gebeurt er een uur later?
Hoe voelt je lichaam die avond?
En de volgende ochtend?
Want soms merk je de echte verandering pas uren later.
Zachtheid vraagt moed
Ik weet dat dit misschien niet het antwoord is dat je had gehoopt.
Want als je je niet goed voelt, wil je het liefst alles aanpakken.
Alles oplossen.
Vandaag nog.
Maar juist daarin zit vaak de uitnodiging.
Kun je jezelf toestemming geven om minder te doen?
Kun je jezelf een compliment geven omdat je eerder bent gestopt dan je eigenlijk van plan was?
Niet omdat je opgeeft.
Maar omdat je naar je lichaam hebt geluisterd.
Kwaliteit boven kwantiteit
Voor mij gaat somatisch lichaamswerk nooit over hoeveel oefeningen je hebt gedaan.
Het gaat over de kwaliteit waarmee je aanwezig bent.
Kun je voelen?
Kun je observeren?
Kun je blijven ademen?
Kun je nieuwsgierig blijven naar wat er in jou gebeurt?
Dáár zit de echte oefening.
Want uiteindelijk wil je niet een lijstje afvinken.
Je wilt je lichaam leren kennen.
En dat lukt niet door harder te werken.
Maar door zachter te worden.
🎧 Liever luisteren?
In podcast "Veelgemaakte fouten bij somatische oefeningen – Deel 3" vertel ik waarom less is more als het gaat om somatisch lichaamswerk, hoe een overprikkeld zenuwstelsel reageert op te veel oefeningen tegelijk en waarom één liefdevolle oefening vaak veel meer doet dan zes verschillende achter elkaar.
Fout 4: Je wisselt steeds van oefening
Ken je dat gevoel?
Een dag later zie je weer een andere.
Dan luister je een podcast.
Je slaat een filmpje op.
Je bewaart nog tien reels.
En voor je het weet heb je een hele verzameling somatische oefeningen... maar doe je eigenlijk niets écht regelmatig.
Herkenbaar?
Je bent zeker niet de enige.
En toch geloof ik dat we onszelf daarmee soms onbedoeld afleiden van waar het werkelijk om gaat.
Meer oefeningen maken je niet automatisch bewuster
Laat ik meteen iets duidelijk maken.
Er is helemaal niets mis met verschillende somatische oefeningen.
Sterker nog, ik doe zelf ook niet iedere dag precies dezelfde oefening.
- Soms kies ik iets dat past bij het seizoen.
- Soms ondersteun ik bewust een bepaald orgaansysteem.
- Soms voel ik tijdens een oefening dat mijn lichaam iets anders nodig heeft en kies ik daarna een andere oefening.
Maar...
Dat is iets anders dan iedere dag opnieuw op zoek gaan naar de volgende oefening.
Zeker als je net begint.
Oefening baart kunst
Ik vergelijk het wel eens met autorijden.
Of eigenlijk…
Met een vrachtwagen mét oplegger. 😉
Stel dat ik vandaag besluit dat ik wil leren rijden met zo'n enorme vrachtwagen met een lange trailer erachter.
Niet alleen vooruit.
Maar ook achteruit.
Een scherpe bocht maken.
En hem vervolgens netjes achteruit inparkeren.
Eerlijk?
Dat kan ik nu nog niet.
Niet omdat ik het nooit zou kunnen.
Maar omdat mijn lichaam die bewegingen nog niet kent.
En stel dat ik vandaag twintig minuten oefen.
Morgen sla ik over.
Overmorgen ga ik tractor rijden.
De dag daarna stap ik in een helikopter.
En daarna weer in een bus.
Hoe groot denk je dat de kans is dat ik ooit ontspannen met die vrachtwagen ga rijden?
Vrij klein.
Niet omdat ik niet mijn best doe.
Maar omdat mijn lichaam geen kans krijgt om te leren.
Je lichaam leert door herhaling
Wanneer je een oefening voor de allereerste keer doet, gebeurt er van alles.
Je lichaam leert de beweging kennen.
Je zenuwstelsel voelt voorzichtig wat er gebeurt.
Misschien voelt het nog een beetje onwennig.
Of juist spannend.
Dat is helemaal normaal.
En juist daarom nodig ik je uit om niet meteen weer iets anders te gaan doen.
Blijf eens een paar dagen bij dezelfde oefening.
Doe hem morgen nog een keer.
En overmorgen weer.
Niet omdat je hem perfect wilt uitvoeren.
Maar omdat je lichaam tijd nodig heeft om vertrouwen op te bouwen.
Dieper in plaats van verder
Ik denk dat veel mensen onbewust op zoek zijn naar méér.
Meer oefeningen.
Meer kennis.
Meer technieken.
Meer tools.
Terwijl de echte magie vaak niet zit in méér.
Maar in dieper.
Door dezelfde oefening meerdere dagen achter elkaar te doen, ontstaat er iets bijzonders.
Je lichaam herkent de beweging.
Voelt zich veiliger.
En durft zich steeds een beetje verder te openen.
Soms merk je pas na een paar dagen dat er ineens emotie vrijkomt.
Dat je adem dieper wordt.
Dat er ruimte ontstaat op een plek waar eerst alleen maar spanning zat.
Niet omdat je een betere oefening hebt gevonden.
Maar omdat je lichaam zich veilig genoeg voelde om een laagje dieper te gaan.
Bouw aan je eigen toolbox
Na verloop van tijd ontstaat er iets heel moois.
Je hoeft niet meer na te denken.
Je voelt.
Je merkt bijvoorbeeld:
"Mijn onderrug voelt vandaag gespannen."
En je weet precies welke oefening jou daarbij helpt.
Of je merkt dat je hoofd overloopt.
Dat je zenuwstelsel onrustig is.
En zonder na te denken kies je de oefening waarvan je weet dat die jou helpt vertragen.
Niet omdat iemand anders dat zegt.
Maar omdat jouw lichaam het inmiddels heeft geleerd.
Dat is voor mij belichaming.
Niet honderd oefeningen kennen.
Maar weten welke oefening jij op dit moment nodig hebt.
Geef jezelf de tijd
We leven in een wereld waarin we snel resultaat willen.
Maar je zenuwstelsel kent die haast niet.
Dat leert door herhaling.
Door veiligheid.
Door vertrouwen.
Dus gun jezelf die tijd.
Niet om steeds iets nieuws te ontdekken.
Maar om steeds opnieuw jezelf te ontmoeten.
Want uiteindelijk gaat somatisch lichaamswerk niet over hoeveel oefeningen je kent.
Het gaat erom hoeveel verbinding je voelt met jezelf.
Of zoals ik het zo vaak zeg:
Oefening baart kunst.
Niet omdat je een oefening steeds perfecter gaat uitvoeren.
Maar omdat je lichaam, door de liefdevolle herhaling, steeds meer vertrouwen krijgt.
En juist vanuit dat vertrouwen ontstaat ruimte.
Ruimte om te voelen.
Ruimte om te verzachten.
Ruimte om jezelf écht te ontmoeten.
Dat is voor mij de essentie van somatisch lichaamswerk. ❤️
🎧 Liever luisteren?
In podcast "Veelgemaakte fouten bij somatische oefeningen – Deel 4" vertel ik waarom herhaling zoveel krachtiger is dan steeds op zoek gaan naar een nieuwe oefening en hoe je stap voor stap een toolbox opbouwt die écht bij jouw lichaam past.
Heb jij een vraag?
Dan maak ik er een blog over! Stuur me een DM of mail me op nathalie@nandita.nl
![[VIDEO] 1000 reden om iets níet te doen, of volg je je hart?](https://getoiling-8536-fast.b-cdn.net/blog/8536-6a048a0fdaf08.jpg)
0 Comments