De psoas en stress: waarom spanning zich vastzet in je heupen en onderrug

Psoas spier losmaken: de relatie tussen stress, heupklachten en onderrugpijn

Heb je regelmatig last van je onderrug?
Voelen je heupen stijf?
Heb je het gevoel dat je altijd "aan" staat, zelfs wanneer je eindelijk rust hebt?

Dan heb je misschien al eens gehoord over de psoas.

Online wordt deze spier vaak de "spier van de ziel" genoemd.
Alsof daar de heilige graal verborgen ligt en alle stress vanzelf verdwijnt zodra je die spier loslaat.

Maar zo simpel ligt het niet en graag breng ik je wat meer nuance.

Laten we eens kijken wat de psoas eigenlijk is en doet, waarom stress invloed heeft op deze spier en wat je zelf kunt doen om meer ontspanning in je lichaam te brengen

Ben je nieuw hier? Kijk zeker ook naar mijn UIT-knop bundel
Een eerste stap naar échte ontspanning

Wat is de psoas?

De psoas is een grote, belangrijke spier die loopt vanuit je onderrug naar je bekken en verder richting de binnenkant van je bovenbeen.
Samen met de iliacus vormt deze spier de iliopsoas

Het is een belangrijke spier voor:

het optillen van je been
voorover buigen
lopen
balans
rechtop staan
de verbinding tussen je boven- en onderlichaam

Daarnaast ligt de psoas diep in het gebied rondom je bekken, je houding en zelfs je ademhaling.

Waarom houdt de psoas spanning vast?

Om dat te begrijpen moeten we eerst kijken naar stress.

Niet de stress van vroeger waarbij je moest vluchten voor een beer.

Maar de stress van nu:

een volle agenda
constante appjes
deadlines
zorg voor anderen
nieuwsberichten
druk verkeer
sociale media
altijd bereikbaar zijn

Hoewel deze situaties geen direct levensgevaar vormen, reageert ons zenuwstelsel er vaak wel op alsof er gevaar dreigt.

En precies daar komt de psoas in beeld.

De psoas als overlevingsspier

Wanneer je stress ervaart, bereidt je lichaam zich voor op actie.

Vechten. Vol adrenaline en je 'hakken in het zand zetten' 'jezelf vastbijten' in wat er zich aandient.
Vluchten, alias wegrennen.
Of jezelf klein maken, wegduiken, onzichtbaar maken, in foetus houding kruipen

Als je terugkijkt naar hierboven, het verloop van de psoas, dan zie je dat deze spier zich dan automatisch aanspant.
Klaar voor ACTIE of FREEZE.

Of wegsprinten.
Of vechten en stevig staan. Vol aangespannen.
Of jezelf klein maken en bij wijze van wegduiken onder de tafel.

Dat is een gezonde reactie.

Het probleem ontstaat wanneer die ontlading nooit komt.

In 'het echt' ontspant deze spier zich weer wanneer het gevaar van de beer geweken is.
Dam haalt je systeem weer adem, en kan ook de psoas weer ontspannen.

Maar.... in onze wereld blijft de spanning in de psoas.
Hij blijft alert.

Wanneer je blijft doorgaan.
Blijft zorgen.
Blijft presteren.
Blijft aanpassen.
Blijft rennen van hot naar her.

Dan blijft de psoas als het ware klaarstaan, op spanning, zoals een boog die zijn pijl niet afschiet.

Alsof er elk moment iets kan gebeuren.

Waarom je onderrug en heupen dan pijn gaan doen

Wanneer er voortdurend spanning staat aan de voorkant van je lichaam, daar waar de psoas loopt, moet de achterkant daarop reageren.
Iets met antagonisten en balans opzoeken in het systeem.

Je onderrug gaat compenseren.

Je bekken komt onder spanning te staan.

Je heupen voelen stijver.

Je lichaam blijft alert.

Dat kan zich uiten als:

onderrugklachten
heupklachten
bekkenklachten
moeite met ontspannen en ademen
een gevoel van onrust
het gevoel nooit écht geaard te zijn

Stress zit niet alleen in het nu

Voor sommige mensen speelt deze spanning pas sinds kort.
Is het tijdelijke stress, staat die boog een week op hoogspanning en mag daarna de boog weer ontspannen.

Dan zou ik me geen zorgen maken

Maar meestal is het iets dat al veel langer aanwezig is.
Veel langer.
Chronische stress
Chronische fight-flight-freeze.
Privé, familie zaken, werk, mantelzorgen, zorgen om de kinderen.

Maar....

Soms gaan we zelfs terug naar de kindertijd.

Bijvoorbeeld wanneer je als kind voortdurend alert moest zijn, omdat je thuis op eieren liep.
Met een alcoholistische vader, narcistische moeder, pest verleden op school.

Wanneer je jezelf klein maakte om veilig te blijven.

Wanneer je al jong verantwoordelijkheden droeg die eigenlijk niet bij een kind horen.

Dan heeft je systeem mogelijk jarenlang geoefend in alert zijn.

En dat voel je nú nog steeds terug in je lichaam.

Waarom één oefening vaak beter werkt dan tien

Wanneer je ontdekt dat spanning een rol speelt, ontstaat vaak de neiging om direct alles aan te pakken.
Hoe meer we DOEN, hoe harder we werken aan 'heling', hoe beter en sneller het zal gaan. Herkenbaar?
Als je maar goed je best doet, komt het goed.

Meer oefeningen.
Meer video's.
Meer informatie.
Meer boeken lezen.
Maar vooral haast dwangmatig oefeningen, veel oefeningen gaan doen.

Maar voor een lichaam dat al lange tijd onder spanning staat, werkt dat vaak averechts.

Ik geloof, zeker bij een spier als de psoas, die te maken heeft met veiligheid.

Less is more.

Kies liever één oefening.

Doe die rustig.
Zoek naar zachtheid.

Voel wat er gebeurt.

Blijf ademen.
En herhaal die oefening.

Geef je zenuwstelsel de kans om te ervaren dat het veilig is en herhaal die ene oefening.
Zodat je zenuwstelsel leer 'hij/zij let op mij, het is goed nu'. Zij/zij verwacht niet te veel van me.
Ik mag het in mijn tempo doen.

Zodat je lichaam zich veilig kan gaan voelen ín dat moment.
Want alleen dan gaat die spier blijvend ontspannen.

Psoas oefeningen: zachtheid boven prestatie

Wat veel mensen vergeten: Het doel is niet om een oefening af te vinken.

Het doel is voelen.

- Kun je aanwezig blijven?

- Kun je blijven ademen?

- Kan je verzachten (ook je kiezen van elkaar!)

- Kun je uitademen wanneer er spanning ontstaat? En dus loslaten?

Dat is vaak veel waardevoller dan nóg dieper rekken of 'de grens opzoeken'
Je lichaam mag zich veilig gaan voelen. Dát is je doel van de oefeningen.